Suyu Arayan Adam

Yazar

Kitabın ilk sayfasında yer alan yazarın kısa bir öz geçmişi;

Tuna’lı bir göçmen ailesinin oğludur. Babası, hayatı boyunca topraksız bir köylü olarak başkalarının toprağında ve hizmetinde çalışmıştır. Edirne’de doğan Aydemir ilk ve orta öğrenimini orada yaptı. Edirne Öğretmen Okulu’nu bitirdi. I. Dünya Savaşı’nda yedek subay olarak Kafkas cephesindeki çarpışmalara katıldı. Subay olan ağabeyleri I. Dünya Savaşı’nda şehit oldu. Aydemir de Sarıkamış Savaşı’nda yaralandı. Neslinin büyük çoğunluğu gibi o da Turancılık akımının ateşli bir taraftarıydı. Osmanlı İmparatorluğu çöküp Edirne işgal edilince, Turan’a koştu, öğretmenlik yaptı, gönüllü birlikler kurup savaşlara katıldı. Bütün bu savaşlar ve ihtilaller içinde kültür yetersizliğini kavradı. Moskova’ya ekonomi öğrenimine gitti. Türkiye’ye dönünce önce Ankara’da ekonomi öğretmenliği yaptı, sonra da devlet sektöründe yüksek görevler aldı. Atatürk’ün eşsiz takdirlerini kazandı, kendisini devrime adadı. Şevket Süreyya Aydemir, hayat hikâyesini Suyu Arayan Adam adlı güçlü eserinde anlatır. Bu eserinde yazar, hayat hikâyesini vermekle yetinmemiş, ayrıca neslini; o yılların şartlarını, olaylarını ve atmosferini canlandırmış, ruh ve fikir oluşlarına ışık tutmuştur.

Kitap

Yazarımız Balkan Harbinin hezimetini Edirne’de yakından yaşayan birisi olarak ve döneminin belki de gereği olarak “turan” ülküsü ile dolu bir şekilde Birinci Cihan harbine abisinin vefat ettiği kafkas cephesine asker olarak gidiyor. Yazarın kendi macerası bizi şehir şehir ülke ülke gezdiriyor. Edirne’den çıkan yazar, yazarın ifadesi ile anadolu denen yeri ilk gördüğündeki gözlemlerini, ruslarla yapılan savaşın tahlilini, türk askerlerinin kişilik, ruh ve inanç analizini, ermenilerin vahşetini birinci elden aktarıyor. Her gittiği yerde gördükleri ve tecrübe ettikleri ile kendi düşüncelerini sorguluyor. Birinci Cihan harbi zamanlarını ve sonrasını Anadolu’da, Çar devrinin sona erişini ve bolşevik ihtilalini Azerbaycan’da ve Rus topraklarında yakından gözlemleme şansı buluyor. Yazar kah Enver Paşa’ya kah Nazım Hikmet’e denk geliyor yolculuğu boyunca. Moskova’ya gidiyor Lenin ve Stalin’i orada tahlil etme fırsatı buluyor. Aradığını bulamadıkça kendi tabiri ile suyu aramaya devam ediyor ve yer değiştiriyor. İstanbul’a geliyor. İstiklal mahkemesi kararı ile hapis yatıyor ve hapis hayatını gözlemliyor. Hapiste iken boş durmayıp ekonomik makaleler yazan yazarımız, hapisten çıktığında Ankara’ya gidiyor ve devlet kurumunda iş buluyor kendisine. Belli bir süre çalıştıktan sonra emekli oluyor ve kitabın sonuna kadar suyu aramaya devam ediyor.

Kitap yorumu

İlber Ortaylı’nın “Bir Ömür Nasıl Yaşanır?” isimli söyleşi kitabında önerdiği kitaplardan birisi olan “Suyu Arayan Adam” benimde okuma listeme girmişti. Anı kitabı olduğu için daha bir ilgimi çekti ve ilk fırsatta okuyabildim.

Anı kitaplarını genel olarak geçmişe açılan bir pencere olarak görürüm. O pencereden baktığımızda gördüğümüz; yazarın kendi hisleri ile gördüklerini, duyduklarını ve analizlerini yaptığı durumları paylaştığı bir manzara gibidir. Yazarın edebi dili iyi olursa paylaşım daha da etkili olmaktadır, tıpkı bu kitapta olduğu gibi.

Gelelim yazarımıza ve suyu arama hikayesine, tabi buradaki suyu arama bir teşbih (benzetme) olup hayatın anlamını arama olarak düşünebiliriz. Yazar, kendi doğru bildiği fikirlerin peşinden gidiyor ve gittiği fikir yollarını bizlere aktarıyor. Ancak yazarımız gittiği yerlerde yaşadığı tecrübeler eşliğinde kendi fikirlerini sorguluyor ve yeni durum karşısında doğru olduğunu düşündüğü yeni fikirler üreterek o doğrultuda hayatına yön veriyor. Ve bizleri de bu fikir yolculuğuna çıkartıyor. Yazarımız sadece fikir yolculuğunu anlatmakla kalmıyor ayak bastığı yerleri, yolculukları ve yaptığı durum tespitlerini de anlatıyor. Yer yer detaylara girerek ve örnekler vererek anlatımı güçlendiriyor. Ayrıca, yazar soy ismini nereden aldığına, Rusya’da iken filozof köylü ile yaşadığı ilginç diyaloglara, hapiste iken hapishane hiyerarşisine ve efelerin durumuna ve buna benzer ilginç bir çok anıya yer veriyor. Akıcı dili ile sıkılmadan okunabilecek bu kitap dolu dolu yaşanmış bir ömrü dört yüz küsür sayfada anlatabilmiştir. Bu nedenle bu kitap bana göre kıymetlidir. Merak uyandıran soru ise şudur; Suyu arayan yazarımız acaba sonunda aradığı suya kavuşuyor mu?

Keyifli okumalar diliyorum!

Benzer kitap yorumları

Künye

Yazar: Şevket Süreyya Aydemir

Sayfa sayısı: 408 sayfa

Yayınevi: Remzi kitabevi

İçindekiler

1- Bir Çocuk Ruhunun İlk Dokuları sayfa-7

2- Bir İmparatorluk Masalı sayfa-34

3-Ergenekon sayfa-44

4- Şu Bilinmeyen Anadolu sayfa-58

5- Şu Bilinen Hikaye sayfa-77

6- Aydemir sayfa-99

7- Kızılelma sayfa-120

8- Ejderhan Balıkçısı sayfa-141

9- Kuzeye Çıkan Yol sayfa-160

10- İhtilalci sayfa-185

11- Rus Ovası ve Rus Mistiği sayfa-192

12- Ormandaki Ateş sayfa-199

13- Toprağın Asıl Sahibi sayfa-206

Arka kapak

Bu kitap, ilkokul öğretmeni olarak yetişmek üzereyken, Birinci Dünya Harbinde savaşa katılan ve sonra Büyük Turan´ı kurmak yolunda Kafkas, Hazer ülkelerine koşan bir Türk gencinin hikâyesidir. şimdi bu yeni baskısını sunduğumuz bu eserin yazarı şevket Süreyya Aydemir; Rusya´da, Sovyet inkılâbı cereyan ederken, aralarında Enver Paşanın da bulunduğu önemli şahsiyetlerle karşılaşmıştı. Yazar, Rusya´da tahsilini tamamlayarak memleketine dönmüş, hayatın acı ve tatlı çeşitli olaylarını yaşamıştır. Sonra devletin yüksek hizmet mevkilerinde çalışan şevket Süreyya Aydemir´in hayat hikâyesi, Orta Anadolu bozkırında bir “toprağa yöneliş“le biter.

“Suyu Arayan Adam“da yüzyılımızın, Avrupa´dan Çin´e ve Himalayalara kadar uzanan çeşitli problemlerini de bulacaksınız.