İnsanın Fabrika Ayarları (İFA) – Beden (I.Kitap)

Yazar

Sinan Canan’ı kendi ifadeleri ile tanıyalım; Üç çocuk babası; biyoloji mezunu; fizyoloji doktoru; sinirbilim sevdalısı; “kaotik ve fraktal” olan herşeye tutkun; bilgiye ve hikmete dair her öğrendiğini herkese anlatma takıntısından mustarip; hayatın tek bir işle uğraşmak için fazla uzun, insanın ise tek bir işle ömrünü tüketmek için fazla karmaşık olduğuna ikna olmuş; hikmet ve şahitlik peşinde, nefes alan, yemeyi içmeyi seven; zanları, hataları ve kusurları ile insanlardan bir insan…

Sinan Canan hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyenler için site adresi: www.sinancanan.net

Kitap

Üçlemeden oluşan İFA (İnsanın Fabrika Ayarları) isimli kitap serisinin “Beden” başlıklı ilk kitabını ele alıyoruz. Kendimizi başka bir bakış açısından bir kez daha anlamaya davet eden yazar, bilimsel gerçeklere farklı bir çerçeve öneriyor. Bu çerçeveden bakan okuyucu kendisini, daha doğrusu kendisi özelinde insanın bir çok açıdan yapısını yani insanın fabrika ayarlarını anlamaya doğru yol alıyor.

“Beden” başlığına sahip serinin ilk kitabı “Hareket” ve “Az, Çeşitli ve Aralıklı Yemek” isimli iki bölümden oluşuyor. Kitabın ilk altmış (60) sayfalık kısmında biyolojik varlık olarak insan ele alınıyor. “Hareket” başlıklı kısımda ise “hareketsizlik bizi neden hasta eder?” sorusunu sorup bunun cevabı aranıyor. Beynin varlığı ile hareket arasındaki ilişki incelenirken, harekete neden muhtaç olduğumuza ve bağışıklık sistemimiz ile hareket arasındaki ilişkilere dair konu başlıklarına değiniliyor. “Az, Çeşitli ve Aralıklı Yemek” başlıklı kısımda ise “sağlık için neden acıkmamız gerekiyor?” sorusuna cevap aranıyor. Beslenme üzerine yazılan bu kısımda tükettiklerimize (şeker, yağ ve protein) ve açlık hormonlarına değiniliyor ve bedenimiz üzerindeki etkileri insanın fabrika ayarları kapsamında inceleniyor.

Kitap yorumu

Sinan Cananı birçok farklı sosyal platformda izliyor ve takip ediyorum. Farklı düşünce tarzı ve bakış açısı ile akademik olarak çalıştığı konulara getirdiği yeni yorumlar ilgimi çekiyor. Bu nedenle İFA serisini edinip okudum ve burada acizane yorumlamaya çalışacağım. Öyleyse başlayalım;

Öncelikle kitapta insanın bedenine, bedensel oluşumuna odaklı olup, bedenin gereksinimi olan “hareket” ve “yemek” üzerinden atalarımız ve günümüz insanları karşılaştırılıyor ve inceleniyor. Günümüz dünyasının getirdiği hareketsiz yaşam tarzının bize nelere neden olduğuna, aynı şekilde eskiye göre yemek bulma endişesi olmayan insanın sağlık problemlerine değiniliyor; geçmişte biz bu bedenle ne idik ve neler yapıyorduk şimdi ise farklı koşullarda bedenimiz ne tepkiler veriyor. Yazar aynı zamanda insanı beden olarak anlama üzerinden doğru soruları sormaya çalışarak cevabı hepimizin bulabilmesini sağlamaya çalışıyor; bir bilinç oluşturmaya çabalıyor. Bu çabaların takdir edilesi meyveleri olduğunu düşünüyorum.

Yazarın beden üzerinden insanı inceleme isteğini tetikleyen sebebi, arka kapakta yer alan şu cümlede buluyoruz; “Hepimiz “daha doğru yaşamaya” çalışıyoruz. Sürekli öğrenme peşindeyiz ama gittikçe genişleyen bilgi havuzundan çoğu zaman doğruları seçemiyoruz. Uzmanlar da sıklıkla görüş ayrılığına düşüyorlar. Konu “insan” iken, bilim de bu kadar açık ve net bir araçken bu kadar anlaşmazlık nereden geliyor?”

Kitap kapsamlı ve derinlikli bir içeriğe sahip ancak yazar bir arı gibi bu bilgileri öğütüyor ve bal şeklinde okuyucuya sunuyor. Kitap okuyucuyu bilimsel bir dile boğmuyor; bilimsel gerçeklikler farklı açılardan incelenerek, irdelenerek ve basit bir dile indirgenerek sunuluyor. Yine de konulara tam vakıf olmak ve sindirebilmek için birkaç kere okunmasını yararlı buluyorum. Hatta bu kitapla ilgili konuşmalar yaptığı videoları internette bulup dinleyebilirsiniz. Bir videoyu örnek olarak buraya bırakıyorum üstüne tıklayarak izleyebilirsiniz; İnsan nedir?

Yine kitabın arka kapağında kitabın size ne vereceğine dair bir ipucu barındırıyor; “Bu kitap, soruların cevaplarını vermekten ziyade kendiniz için en doğru cevapları bizzat sizin bulabilmeniz için yazıldı. Bundan sonrası ise size kalıyor.”

Keyifli okumalar diliyorum!

Künye

Yazar: Sinan Canan

Sayfa sayısı: 184 sayfa

Yayınevi: Tuti Kitap

Arka kapak

Hepimiz “daha doğru yaşamaya” çalışıyoruz. Sürekli öğrenme peşindeyiz ama gittikçe genişleyen bilgi havuzundan çoğu zaman doğruları seçemiyoruz. Uzmanlar da sıklıkla görüş ayrılığına düşüyorlar. Konu “insan” iken, bilim de bu kadar açık ve net bir araçken bu kadar anlaşmazlık nereden geliyor?
 
Elinizdeki kitap, bir üçlemenin ilk kitabıdır. İnsanın Fabrika Ayarları serisi bir bütün olarak insanlığın gereklerini İFA edebilmek için, bilimsel gerçeklere farklı bir çerçeve öneriyor. İnsanın Fabrika Ayarları, kendinizi başka bir bakış açısından bir kez daha anlamaya davet ediyor.
 
• İnsan neden bu kadar çıplak ve aciz?
• Bedensel ihtiyaçları karşılanan insan neden mutlu olamıyor?
• Yüz yıl önceki insanların bilmediği bunca yeni “ölüm nedeni” nereden çıktı?
• Neden hareketsiz kalınca hastalanıyoruz?
• Fazla yemek bize neden iyi gelmiyor?
• Yalnız kalınca neden erken ölüyoruz?
• Bedenin stres tepkileri, tüm hayvanların hayatta kalmasına yardımcı olurken, bizi neden bu kadar yoruyor hatta hasta edip öldürebiliyor?
• Sınırlarını aşamayan, zihnini ve bedenini zorlamayan insanlar neden bunalıma giriyor?
• Yaratılışımıza uygun bir yaşam kurmak ve bunu sürekli hale getirmek bu kadar zor mu?
 
Bu kitap, bu ve benzeri sorularının cevaplarını vermekten ziyade kendiniz için en doğru cevapları bizzat sizin bulabilmeniz için yazıldı. Bundan sonrası ise size kalıyor.
 
Kendinize iyi bakın, göreceksiniz…