Körlük

Kitap

Portekiz vatandaşı olan 1922 doğumlu José Saramago’nun 1998 yılında nobel ödülü almış kitabının ismidir “Körlük”.

Distopik tarzda işlenen kitapta, körlük karşımıza salgın bir hastalık olarak çıkıyor. Her salgın hastalığın peşi sıra gelen tedbirler gibi körlük hastalığının yayılması ile hastalar karantinaya alınmaya başlıyor. Eski bir akıl hastanesi toplama kampına dönüşüyor ve olaylar gelişiyor. Hastanede gözü gören tek kişi ise doktorun karısıdır. Olayları görmekte ancak kör gibi davranmak zorundadır. Doktorun karısı, eşi ve kendisi ile beraber akıl hastanesinde aynı odaya yerleştirilen körleri koruyabilecek midir?

Akıl hastanesine getirilen panik haldeki hastaların birbirleri ve dış dünya ile olan ilişkilerinin işlendiği kitapta ahlaki değerlerin çöküşünü görüyoruz. Ne içte ne dışta düzen kalmıyor. Tek amaç hayatta kalabilmek.

Kitap yorumu

Kitap için tek kelime ile mükemmel diyebilirim. Çarpıcı olaylar ile düşünmeye iten sorgulatan bir tarzda yazılmış. Kurgusal olarak yaratılmış bir dünyada insanların sergileyebilecekleri davranışları anlatan bu kitabı bir an bile elimden düşürmeden heyecanla ve severek okudum. Distopik bir konu işleyen yazarın salgın bir hastalık (körlük) üzerinden hayata farklı bir bakış açısı ile bakması beni çok etkiledi; Körlük bir salgın olursa insanlara neler olabilir, düzen nereye doğru kayar, insanlar birbirine nasıl davranır, insanlar ihtiyaçlarını nasıl karşılar ve benzeri durumlar yazarın kendi yorumuyla vurucu bir şekilde romanlaştırılmış. Burada çevirmene de bir övgüde bulunmak istiyorum; kitap gayet akıcı ve okunabilir idi. Kitabın farklı yayınevlerinden çıkmış baskılarının da bulunduğunu belirtmek isterim.

Günümüzde Covid-19 hastalığının dünyada ve ülkemizdeki olumsuz yansımalarını gördükçe – evde karantina süreci, asosyallik ve günlük rutinlerden uzaklaşmak gibi- kitabın covid-19 hastalığının getirdiği kısıtlamaların ötesini yansıttığını ve şimdilerde okunması gerektiğini düşünüyorum. Kitabı tavsiye ederim.

Künye

Yazar: José Saramago

Sayfa sayısı: 368 sayfa

Çevirmen: Aykut Derman

Özgün Adı :  Ensaio sobre a cegueira

Yayınevi: Can Yayınevi

Arka kapak

Can yayınevinden çıkmış olan kitabın arkasında yer alan tanıtım yazısı aşağıdaki gibidir;

Araba kullanmakta olan bir adam, yeşil ışığın yanmasını beklerken ansızın körleşir. Körlüğü, başvurduğu doktora da bulaşır. Körlük, bir salgın hastalık gibi bütün kente yayılır; öldürücü olmasa da tüm etik değerleri yok eder. Toplum, görmeyen gözlerle cinayetlere, tecavüzlere tanık olur. Koca kentte körlükten kurtulan tek kişi, göz doktorunun karısıdır.
XX. yüzyıl edebiyatının dev ismi, Nobel ödüllü Portekizli yazar José Saramago, bu romanında, körlük olgusunu bir metafor olarak kullanmış; basit imgelere, sıradan sözcük oyunlarına başvurmadan, yoğun bir anlatımla, anlatıcının ve kahramanların konuşmalarını ortak bir monoloğa dönüştürerek, kurgunun evrenselleşebilmesi açısından kişilere ad vermeksizin, liberal demokrasinin insanları sürüklediği sağlıksız ortamı olağanüstü bir ustalıkla yaratmış ve yaşatmıştır.